Ott India News Logo
Recent Posts
Connect with:
Sunday / September 25.
Homeન્યૂઝખારાશ માટેની ૧૦૧ કરોડની બહુહેતુક યોજના

ખારાશ માટેની ૧૦૧ કરોડની બહુહેતુક યોજના

salinity
Share Now
  • મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજયભાઈ રૂપાણીએ રાજ્યના દરિયાકાંઠે વસતા ગામો અને વિસ્તારોમાં દરિયાઈ ખારાશ પ્રવેશતી અટકાવવાની આગવી સંવેદના દર્શાવી
  • સૌરાષ્ટ્રના દરિયા કિનારાના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગામોમાં દરિયાઈ ક્ષાર પ્રવેશ નિયંત્રણ માટે ૧૦૧ કરોડની બહુહેતુક યોજનાને સૈધાંતિક મંજૂરી આપતા મુખ્યમંત્રીશ્રી
  • આદરી બંધારાથી મૂળ દ્વારિકા બંધારા સુધીના સમગ્ર વિસ્તારમાં દરિયાઇ ક્ષાર પ્રવેશ અટકાવવા ૪૦ કી.મીની સ્પ્રેડિંગ કેનાલના કામો હાથ ધરાશે.
  • રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં ક્ષાર પ્રવેશ નિયંત્રણ અન્વયે સૌરાષ્ટ્ર ના 87797 હેકટર જમીન ને ફાયદો થયો છે અને ફળદ્રુપતા વધી છે.
  • મુખ્યમંત્રીશ્રી વિજય ભાઈ રૂપાણીએ રાજ્યના દરિયાકાંઠે વસતા ગામો અને વિસ્તારોમાં દરિયાઈ ખારાશ પ્રવેશતી અટકાવવાની આગવી સંવેદના દર્શાવી છે.

Salinity level

મુખ્યમંત્રીશ્રીએ સૌરાષ્ટ્રના દરિયા કિનારાના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગામોમાં દરિયાઈ ક્ષાર પ્રવેશ નિયંત્રણ અને જમીનની વધતી ખારાશ અટકાવવા માટે ૧૦૧ કરોડની બહુહેતુક યોજનાને સૈધાંતિક મંજૂરી આપી છે. આ યોજના અંતર્ગત આદરી બંધારાથી મૂળ દ્વારિકા બંધારા સુધીના સમગ્ર વિસ્તારમાં દરિયાઇ ક્ષાર પ્રવેશ અટકાવવા ૪૦ કી.મીની સ્પ્રેડીંગ કેનાલના કામો હાથ ધરાશે. મુખ્યમંત્રીશ્રી એઆ વિસ્તારના લાખો નાગરિકો ગ્રામજનો અને ગામોના લાંબા ગાળાના હિતને અનુલક્ષી આ યોજના મંજૂર કરી છે. આના પરિણામે ગીર સોમનાથ જિલ્લાના વેરાવળ અને સુત્રાપાડા તાલુકાના ૨૪ ગામોની અંદાજે ૨૧૧૦ હેકટર વધુ જમીનમાં દરિયાઈ ખારાશ પ્રવેશતી અટકતા જમીન વધુ ફળદૃપ બનશે આ ઉપરાંત કેનાલમાં મીઠું પાણી ભરાતા આ વિસ્તારમાં સિંચાઇ માટે ઉપયોગમાં લઇ શકાશે. સ્પ્રેડિંગ કેનાલના પાણીથી આસપાસના વિસ્તારોના કૂવા તળાવોમાં ભૂગર્ભ જળ સ્તર ઊંચા આવશે અને સમગ્ર વિસ્તારમાં પીવા માટેનું મીઠું પાણી પણ મળતું થશે.

દરિયાઇ વિસ્તારમાં મળેલી આ પ્રકારની સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્યમંત્રીશ્રી એ ગીરસોમનાથ જીલ્લામાં રૂ. ૧૦૧.૯૯ કરોડના ખર્ચે આ યોજના મંજૂર કરી છે. વેરાવળ શહેર અને સુત્રાપાડા શહેરના લોકોને ભુગર્ભ જળ ઉંચા આવવાથી પીવાના પાણીમાં ખુબ જ ફાયદો થશે. દરીયાના પાણીની ખારાશ આગળ આવતી અટકશે. વેરાવળ શહેરમાં દેવકા નદીના પુરના પાણી ધુસવાની સમસ્યાથી પણ રાહત મળશે. અત્યારસુધીમાં જળસંપતિ વિભાગ દ્વારા ક્ષાર પ્રવેશ નિયંત્રણ હેઠળ 46 ભરતી નિયંત્રક-બંધારા, 18 પુન:પ્રભરણ જળાશયો, 34 પુન:પ્રભરણ તળાવો, 397 કૂવાઓ તેમજ 220 કિ.મી. લંબાઇની સ્પ્રેડિંગ કેનાલ અને 678 નાના માટો ચેકડેમો બાંધવામાં આવ્યા છે. આ સમગ્ર કામોથી સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના 87,797 હેક્ટર વિસ્તારને ફાયદો થયો છે. એટલું જ નહીં, ક્ષાર પ્રવેશ નિયંત્રણ હેઠળ થયેલી કામગીરીથી ખેડૂતોને સિંચાઇ માટે પાણી ઉપલબ્ધ થયું છે તેમજ દરિયાઇ વિસ્તારમાં ખારાશ આગળ વધતી પણ અટકી છે.

ખારાશ શું હોય છે ?

નદીઓ, તળાવો અને સમુદ્રમાં ખારાશ કલ્પનાત્મક રૂપે સરળ છે, પરંતુ ચોક્કસપણે વ્યાખ્યાયિત કરવા અને માપવા માટે તકનીકી રીતે પડકારજનક છે. ખ્યાલ મુજબ ખારાશ એ પાણીના ઓગળેલા મીઠાની માત્રા છે. મીઠામાં સોડિયમ ક્લોરાઇડ, મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ, પોટેશિયમ નાઇટ્રેટ અને સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ જેવા સંયોજનો છે જે આયનોમાં ભળી જાય છે. ઓગળેલા ક્લોરાઇડ આયનોની સાંદ્રતાને કેટલીકવાર હરિતદ્રવ્ય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઓપરેશનલરૂપે, ઓગળેલા પદાર્થને તે તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે ખૂબ જ સરસ ફિલ્ટરમાંથી પસાર થઈ શકે છે (ઐતિહાસિક રૂપે 0.45 μm છિદ્રનું કદ ધરાવતું ફિલ્ટર, પરંતુ આજકાલ સામાન્ય રીતે 0.2 μm). ખારાશ એક માસ અપૂર્ણાંકના રૂપમાં વ્યક્ત કરી શકાય છે, એટલે કે દ્રાવણના એકમ સમૂહમાં ઓગળેલા માલનો સમૂહ.

Salinity

સમુદ્રનાં પાણીમાં સામાન્ય રીતે આશરે g 35 ગ્રામ / કિલો વજનની ખારાશ હોય છે, જો કે નીચા મૂલ્યો દરિયાકાંઠે નદીઓ જ્યાં પ્રવેશે છે ત્યાં નજીકના લાક્ષણિકતા હોય છે. નદીઓ અને તળાવોમાં ખારાશની વિશાળ શ્રેણી હોઈ શકે છે, જેમાં 0.01 ગ્રામ / કિગ્રા થી થોડા ગ્રામ / કિલો સુધીનો સમાવેશ થાય છે, જોકે ઘણી એવી જગ્યાઓ છે જ્યાં ઉંચી ખારાશ જોવા મળે છે. ડેડ સીમાં 200 ગ્રામ / કિગ્રાથી વધુની ખારાશ છે. ભૂમિને સ્પર્શ કરતા પહેલા વરસાદી પાણીમાં સામાન્ય રીતે 20 મિલિગ્રામ / એલ અથવા તેથી ઓછું ટીડીએસ હોય છે.

આ પણ જુઓ : જર્જરિત ઈમારતો સામે તવાઈ

વ્યાખ્યામાં જે પણ છિદ્રનું કદ વપરાય છે, કુદરતી પાણીના આપેલા નમૂનાના પરિણામી ખારાશ મૂલ્યમાં કેટલાક ટકા (%) કરતા વધુ બદલાશે નહીં. પાતાળ સમુદ્રમાં કામ કરતા શારીરિક સમુદ્રવિજ્કંપનીઓ, જોકે, વિવિધ સંશોધકો દ્વારા, વિવિધ સમયે, લગભગ પાંચ નોંધપાત્ર અંકો સુધી, ચોક્કસપણે અને માપદંડોની આંતર સુસંગતતા સાથે વારંવાર ચિંતિત હોય છે. આઈ.પી.એસ.ઓ. સ્ટાન્ડર્ડ સી વોટર તરીકે ઓળખાતી બાટલીવાળી દરિયાઇ પાણીની પેદાશનો ઉપયોગ આ જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા પૂરતા ચોકસાઈ સાથે તેમના માપદંડને માનક બનાવવા માટે સમુદ્રવિજ્કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.

No comments

leave a comment