Ott India News Logo
Recent Posts
Connect with:
Tuesday / November 30.
Homeન્યૂઝDemonetisation: નોટબંધીના પાંચ વર્ષ, જાણો શું બદલાવ આવ્યો?

Demonetisation: નોટબંધીના પાંચ વર્ષ, જાણો શું બદલાવ આવ્યો?

Demonetisation
Share Now

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરાયેલી નોટબંધી (Demonetisation)ની જાહેરાતને આજે પાંચ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. 8 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશમાં નોટબંધીની જાહેરાત કરી હતી, ત્યારબાદ તે જ દિવસે મધ્યરાત્રિથી 500 અને 1000 ની નોટોને ચલણમાંથી દૂર કરવામાં આવી હતી. તો ચાલો જાણીએ કે નોટબંધી બાદ આ પાંચ વર્ષમાં કેટલો બદલાવ આવ્યો છે?

Demonetisation બાદ પણ ચલણી નોટોનું ચલણ વધ્યુ

આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો નોટબંધીના પાંચ વર્ષ બાદ પણ આજે દેશમાં ચલણી નોટોનું ચલણ વધી રહ્યું છે. જો કે તેની સાથે ડિજિટલ પેમેન્ટ પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે અને લોકો કેશલેસ પેમેન્ટ મોડ જ અપનાવી રહ્યા છે. નોટબંધી દરમિયાન 500 અને 1000ની નોટો બંધ કરવામાં આવી હતી. થોડા દિવસ બાદ સરકારે 2000 અને 500 રૂપિયાની નવી નોટ બહાર પાડી હતી. બાદમાં પછી પાછળથી 200 રૂપિયાની નોટ પણ લાવવામાં આવી હતી.

નોટબંધી બાદ કેટલાક મહિનાઓ સુધી તો દેશમાં ગભરાટનું વાતાવરણ હતું. જૂની નોટ જમા કરાવવા અને નવી નોટ મેળવવા લોકોને બેંકોમાં લાંબી લાઈનોમાં ઉભા રહેવું પડ્યું હતું. તે સમયે એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે, નોટબંધીથી કાળું નાણું બહાર આવશે અને રોકડનું ચલણ ઘટશે.

રિઝર્વ બેંકનો ડેટા શું કહે છે?

રિઝર્વ બેંકના ડેટા અનુસાર, નોટબંધી પહેલા 4 નવેમ્બર 2016ના રોજ દેશમાં ચલણમાં રહેલી કુલ ચલણી નોટોનું કુલ મૂલ્ય 17.74 લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. પરંતુ આ વર્ષે 29 ઓક્ટોબર (2021)ના રોજ તે વધીને 29.17 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયુ છે. એટલે કે, નોટબંધી બાદથી મૂલ્યના સંદર્ભમાં નોટોના સર્ક્યુલેશનમાં લગભગ 64 ટકાનો વધારો થયો છે. છેલ્લા એક વર્ષની સરખામણીમાં 30 ઓક્ટોબર 2020ના રોજ ચલણમાં રહેલી નોટોનું મૂલ્ય 26.88 લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. એટલે કે, કોરોના સમયગાળા દરમિયાન છેલ્લા એક વર્ષમાં નોટોનું સરક્યુલેશન લગભગ 8.5 ટકા વધ્યું છે.

આ પણ વાંચો: Chhattisgarh: સુકમા કેમ્પમાં CRPFના જવાને સાથી જવાનો પર કર્યું ફાયરિંગ, 4 જવાન શહીદ, 3 ઘાયલ

31 માર્ચ, 2021ના આંકડા અનુસાર, દેશમાં ચલણમાં રહેલી કુલ નોટોના મૂલ્યમાં  500 અને 2,000 રૂપિયાની નોટનો હિસ્સો 85.7 ટકા છે. જો કે, એ પણ હકીકત છે કે, 2019-20 અને 2020-21 દરમિયાન રૂપિયા 2,000ની નવી નોટો છાપવામાં આવી નથી. ખાસ કરીને ગત્ત નાણાકીય વર્ષ 2020-21માં ચલણી નોટોના સર્ક્યુલેશનમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. તેનું કારણ એ છે કે, કોવિડ કટોકટી દરમિયાન, ઘણા લોકોએ સતર્ક રહીને કેટલીક રોકડ કાઢી લીધી હતી જેથી આગળ કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.

ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં પણ થયો વધારો 

ખાનગી ન્યૂઝ એજન્સીના રિપોર્ટ અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન દેશમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં પણ વધારો થયો છે. ક્રેડિટ-ડેબિટ કાર્ડ્સ, નેટ બેન્કિંગ, યુનિફાઈડ પેમેન્ટ ઈન્ટરફેસ તમામ રીતે ડિજિટલ પેમેન્ટમાં વધારો કર્યો છે. યુપીઆઈની શરૂઆત પણ વર્ષ 2016માં કરવામાં આવી હતી. ઓક્ટોબર 2021 માં તેના પરિણામે લગભગ રૂપિયા 7.71 લાખ કરોડના વ્યવહારો થયા. આ મહિને આંકડા જોઈએ તો કુલ 421 કરોડનું ટ્રાન્ઝેક્શન થયુ છે.

Demonetisation ની તાત્કાલિક અસર થઈ

નોટબંધીને કારણે રોકડની અછત સર્જાઇ હતી. 4 નવેમ્બર 2016ના રોજ દેશમાં ચલણી નોટોનું સર્ક્યુલેશન 17.97 લાખ કરોડ રૂપિયાના સ્તરે હતું. નોટબંધી બાદ 25 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ તે ઘટીને 9.11 લાખ કરોડ રૂપિયા પર આવી ગયું. નવેમ્બર 2016માં 500 અને 1,000 રૂપિયાની નોટ પરત ખેંચી લીધા બાદ લોકો પાસેનું ચલણ, જે 4 નવેમ્બર, 2016ના રોજ રૂપિયા 17.97 લાખ કરોડ હતું, તે જાન્યુઆરી 2017માં ઘટીને રૂપિયા 7.8 લાખ કરોડ થયું હતું. રિઝર્વ બેંકે વર્ષ 2018ના એક રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે, નોટબંધી બાદ લગભગ 99 ટકા કરન્સી સિસ્ટમમાં પરત આવી ગઈ છે. એટલું જ નહીં પ્રોપર્ટી જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં પણ રોકડની લેવડદેવડ ઓછી થઈ નથી.

અમિત શાહે રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસના કાર્યક્રમમાં કર્યું સંબોધન જુઓ વીડિયો:

વધુ માહિતી માટે અત્યારે જ ડાઉનલોડ કરો OTT INDIA APP

Android: http://bit.ly/3ajxBk4

IOS: http://apple.co/2ZeQjTt

No comments

leave a comment