Ott India News Logo
Recent Posts
Connect with:
Friday / October 7.
Homeન્યૂઝજાતિગત વસ્તી ગણતરી: ભારતની એકતા અને અખંડતા માટે ઘાતક

જાતિગત વસ્તી ગણતરી: ભારતની એકતા અને અખંડતા માટે ઘાતક

Share Now

જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી (Gender-based censuses) હાલ ખુબ ચર્ચામાં છે. જેને લઈ અનેક રાજકીય દળોના નેતાઓ જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીના પક્ષમાં અવાજ પણ ઉઠાવ્યો છે. બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં તો આ મોટો રાજકીય મુદ્દો બની ગયો છે. બિહાર વિધાન સભા તથા વિધાન પરિષદમાં તો જાતિગત વસ્તી ગણતરીને લઈ મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમારએ સંકલ્પ પણ પસાર કર્યો છે.

દેશમાં વસ્તી ગણતરીની શરૂઆત 1881 માં થઈ હતી. તથા અંતિમ વખત જાતિ આધારીત વસ્તી ગણતરી 1931 માં કરવામાં આવી હતી. ત્યારે 1951-2011 સુધી માત્ર એસસી-એસટીના આંકડા સામેલ હતા. 1931 ની વસ્તી ગણતરીના હિસાબથી 52 ટકા ઓબીસી આબાદી છે. ત્યારે 2011 માં જાતિગત આંકડાઓ એકત્ર કરાયા હતા પરંતુ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા નથી.

જાતિગત વસ્તી ગણતરી (Gender-based censuses) અને રાજનીતિ (politics)

હવે બિહારના મુખ્યમંત્રી સાથે-સાથે અન્ય રાજકીય દળોના પ્રતિનિધિમંડળ પણ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મળી જાતિગત વસ્તી ગણતરી માટે દબાવ પણ બનાવા જઈ રહ્યા છે. આ વિષય હાલ ખુબ ચર્ચામાં હોવાથી તેના ફાયદા અને નુકસાન વિશે જાણવું ઘણું જ જરૂરી છે. જાતિગત વસ્તી ગણતરી પ્રત્યે પોતાનો અવાજ ઉઠાવનાર નેતાઓએ પણ તેના પર ગંભીરતાથી જરૂર વિચાર કરવો જોઈએ. કારણ કે, આ સામાન્ય વિષય નથી પરંતુ આ સીધો રાષ્ટ્ર વિરૂદ્ધ લેવામાં આવનાર નિર્ણય સાબિત થઈ શકે છે.

એવું નથી કે જાતિગત વસ્તી ગણતરીની (Gender-based censuses) આ ચર્ચા દેશમાં પહેલીવાર શરૂ થઈ રહી છે. આ જાતિગત વસ્તી ગણતરી આ પહેલા પણ દેશમાં અનેક વખત ચર્ચાનો વિષય બની ચૂકી છે. ભારતમાં અંતિમ વખત 1931 માં જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 1941 માં બીજું વિશ્વ યુદ્ધ શરૂ થવાના કારણે જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવી નહીં.

ફરી 1947 માં દેશ આઝાદ થયા બાદ 1951 માં તત્કાલીન સરકાર પાસે પણ જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરાવાનો પ્રસ્તાવ આવ્યો હતો. પરંતુ એ સમયના ગૃહ મંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલએ એમ કહેતા નકારી દિધી કે જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરવાથી દેશમાં સામાજિક સંતુલન બગડી શકે છે.

ત્યાર બાદ વર્ષ 2011 માં આર્થિક આધારે સર્વે થયો અને તેના આધારે જ આર્થિક રૂપથી પછાત ગરીબ લોકો માટે યોજનાઓ તૈયાર કરવામાં આવી. તેના આધારે નરેન્દ્ર મોદી સરકાર દ્વારા દેશમાં કરોડો લોકોને મફતમાં અનાજ, મહિલાઓને ગેસ સિલિન્ડર, આયુષ્માન યોજના જેવી અનેક જન કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ સાથે-સાથે અનેક પ્રકારની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી રહી છે.

જાતિ આધારિત વસ્તીગણતરી (Gender-based censuses) અને આપણો સમાજ (society)

આ કેટલું દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે આજે જે રાજનેતા પોતાને લોકનાયક જયપ્રકાશ નારાયણ અને ડો. રામમનોહર લોહિયાના અનુયાયી ગણાવીને રાજનીતિ કરી રહ્યા છે. તેઓ જાતિગત વસ્તી ગણતરીની માંગ જોર-શોરથી કરી રહ્યા છે. જ્યારે આ મહાપુરૂષોનું પણ માનવું હતું કે, જાતિગત ભારત માટે અભિશાપ છે. લોકનાયકએ સંપૂર્ણ ક્રાંતિની સાત ક્રાંતિઓમાં સામાજિક ક્રાંતિને સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ માની હતી. તેઓએ કહ્યું હતું કે, જાતિગતના ભાવ જે લોકોના મનમાં બેસેલો છે. તેનાથી દરેક શ્રેત્ર પ્રભાવિત થાય છે. પરંતુ આજની રાજનીતિએ આ જાતિ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત કરી છે.

ભારતની જાતિગત વ્યવસ્થા પર ડો. રામ મનોહર લોહિયાનું કહેવું હતું કે, જાતિ રૂઢિવાદી શક્તિનું પ્રતીક છે. જે જડતાને પ્રોત્સાહિત કરે છે. સમાજને જૂની-પુરાણી નીતિઓ પર ચાલવા મજબૂર કરે છે. ભારતના ઇતિહાસમાં ઘટનાઓનો એક લાંબો સમયગાળો જાતિ પ્રથાનું જ પરિણામ હતું. જે ભારતીય જનજીવનને સદીઓ સુધી નબળુ કરી રહ્યું છે. ડોક્ટર ભીમરાવ આંબેડકર પણ જાતિવાદના સખત વિરોધી હતા. જાતિ વિરૂદ્ધ બંન્ને નેતાઓના સમાન મત હતા.

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘએ સામાજિક સમરસતા માટે અનેક સંકલ્પ અને પ્રકલ્પ (પ્રોજેક્ટ્સ)ના માધ્યમથી મહત્ત્વપૂર્ણ કામ કર્યું છે. આ સંદર્ભમાં સામાજીક સમરસતા હેતુ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના તત્કાલીન સર સંઘચાલક બાલા સાહેબ દેવરસના કામોને સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવે છે.

આ સિવાય મહાત્મા ગાંધી, વિનોબા ભાવે, પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાય જેવા મહાન વ્યક્તિઓએ પણ જાતિ પ્રથાને વખોળતા સામાજિક સમરસતાની વાત કરી છે. અને જાતિગત વ્યવસ્થાની સખત શબ્દોમાં ટીકા કરી છે. આ બધા સમાજ સુધારક નેતાઓ અનુસાર જાતિ પ્રથાને ખતમ કરીને જ ભારતને ગૌરવશાળી રાષ્ટ્ર બનાવી શકાય છે.

રાષ્ટ્ર માટે અહિતકારી રહેશે આ પ્રકારની વસ્તી ગણતરી ?

જાતીય વસ્તી ગણતરીથી (Gender-based censuses) રાષ્ટ્રનું ઘણું અહિત થઈ શકે છે. તેનાથી જાતીય રાજનીતિકરણ વધશે અને સમાજનું વિભાજન થઈ શકે છે. તેનાથી રાષ્ટ્રની એકતા અને અખંડતાને પણ અસર થવાની સંભાવના છે. ભારતના અમુક રાજનેતાઓને ભ્રમ છે કે, જાતીય વસ્તી ગણતરીથી તેમને નવી વોટ બેન્ક મળી જશે. પરંતુ તેમના વોટ બેન્કને તો તેમની જાતિ અને ઉપ-જાતિઓના ઉમેદવાર જ નષ્ટ કરી દેશે.

જો તમામ જ્ઞાતિના લોકો એવું કરશે તો આ દેશ એક રાષ્ટ્ર નહી રહે, હજારો જાતિઓનો અખાડો બની જશે. વર્ષ 1857 ના સ્વાધીનતા સંગ્રામની રાષ્ટ્રીય એકતાને ભંગ કરવા માટે અંગ્રેજોએ 1871 માં જે જાતિ ગણતરીનું ઝેર ભર્યું છે. તેણે આપણે ફરી શા માટે સિંચવું જોઈએ ? જાતીય રાજનીતિકરણ હંમેશાથી દેશની પ્રગતિ માટે અવરોધક રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતના નવા મુખ્ય સચિવ તરીકે પંકજ કુમારની નિયુક્તિ

જાતીય વસ્તી ગણતરીનું બીજી દુષ્પરિણામ એ હશે કે સમાજમાં જાતીય વૈમનસ્યતાનો વિસ્તાર ઝડપથી થશે. બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશએ તો તેની પીડા પણ ભોગવી છે. આ કારણે પણ જાતીય વસ્તી ગણતરી યોગ્ય નથી. સમાજમાં જો જાતીય વૈમનસ્ય ઉત્પન્ન થાય છે તો ફરી અલગ જાતિઓમાં જાતિગત દ્વંદ્વયુદ્ધ પણ ફેલાય છે. જે સમય સાથે ભયાનક રૂપ ધારણ કરી શકે છે. તેનાથી રાષ્ટ્રને નુકસાન પહોંચવાની આશંકા છે. તેનું ત્રીજી દુષ્પરિણામ એ હશે કે તેનાથી સામાજિક સમરસતા પણ તૂટી શકે છે.

આ રીતે આ જાતીય વસ્તી ગણતરી બિલકુલ તર્કસંગત નથી દેખાઈ રહી, જો જાતીય વસ્તી ગણતરીનો હેતુ ગરીબી દુર કરવાનો છે તો સીધી ગરીબી અને તેના કારણોને શોધીને પણ તેને દુર કરી શકાય છે. દેશમાં એક પણ એવી જ્ઞાતિ નથી જેના દરેક સભ્યો અમીર અથવા ગરીબ છે. આ રીતે સીધા શબ્દોમાં કહેવામાં આવે તો જાતીય વસ્તી ગણતરી ભારતની એકતા અને અખંડતાને નુકસાન પહોંચનાર વસ્તી ગણતરી છે. તેથી દેશના વિકાસને અસર થાય છે.

Android: http://bit.ly/3ajxBk4

IOS: http://apple.co/2ZeQjTt

No comments

leave a comment