Ott India News Logo
Recent Posts
Connect with:
Tuesday / October 4.
Homeન્યૂઝUP Election: શું BSPનું બ્રાહ્મણ સંમેલન માયાવતીને ફરી સત્તા અપાવશે?

UP Election: શું BSPનું બ્રાહ્મણ સંમેલન માયાવતીને ફરી સત્તા અપાવશે?

mayawati,brahman sammelan,up election,political news
Share Now

BSP સુપ્રીમો માયાવતી લગભગ અઢી વર્ષ પછી મંગળવારે એક જાહેર મંચ પર દેખાયા હતા. પરંતુ આ વખતે માયાવતી દલિત સમુદાયના અત્યાચાર કે તેમના અધિકારો માટે નહિ, પણ બ્રાહ્મણ સંમેલન માટે જાહેર મંચ પર આવ્યા હતા. શાસક પક્ષ ભાજપ પર કટાક્ષ કરતા BSP સુપ્રીમોએ બ્રાહ્મણ સમુદાયને વચન આપ્યું હતું કે જો સરકાર રચાશે તો 2007 ની જેમ બ્રાહ્મણ સમાજની સુરક્ષા, આદર અને પ્રગતિનું ધ્યાન રાખવામાં આવશે. માયાવતી ફરી એક વખત દલિત-બ્રાહ્મણ જોડાણ દ્વારા સત્તા પર પરત ફરવાની કવાયત કરે રહ્યા છે.

બસપાની સરકાર બનશે તો બ્રાહ્મણોને ન્યાય આપવામાં આવશે 

BSPના બ્રાહ્મણ સંમેલનના સમાપન પ્રસંગે માયાવતીએ બ્રાહ્મણોને જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે, ભાજપ સરકારના શાસનમાં રાજ્યમાં બ્રાહ્મણો પર અત્યાચાર વધી રહ્યા છે. બસપા સરકારની બન્યા બાદ, ભાજપ સરકારમાં બ્રાહ્મણ સમાજને હેરાન કરવાના તમામ કેસોની તપાસ કર્યા બાદ દોષિત અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને તમામ નિર્દોષ લોકો સામે નોંધાયેલા કેસો પાછા ખેંચવામાં આવશે.

દલિત-બ્રાહ્મણના જોડાંથી સત્તા મેળવવાની રણનીતિ 

BSP પ્રમુખે દરેક વિધાનસભા ક્ષેત્રમાં એક હજાર બ્રાહ્મણ કાર્યકરોને જોડવાનો કાર્યકરોને લક્ષ્યાંક પણ આપ્યો હતો. ખાસ કરીને અનુસૂચિત જાતિ માટે અનામત 85 બેઠકોમાં પહેલા બ્રાહ્મણ કાર્યકર્તા બનાવવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. તેમજ તેમણે 2007 ની જેમ 2022 માં સંપૂર્ણ બહુમતીની સરકાર બનાવવા માટે યુદ્ધના ધોરણે કામ કરવાની હાકલ કરી હતી. 2007 માં દલિત-બ્રાહ્મણ સૂત્રની મદદથી સત્તા મેળવનાર માયાવતી ખાસ કરીને 2022 ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પણ એ જ રણનીતિથી સત્તા હાંસિલ કરવાની ફિરાકમાં છે.

mayawati,brahman sammelan,up election,political news

આ પણ વાંચો:હવે મૂર્તિઓ અને સ્મારકો નહિ બનાવીયે પરંતુ માત્ર વિકાસ જ – માયાવતી

બસપાનો સરકતો જનાધાર

2012 માં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ અત્યાર સુધી યોજાયેલી વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણીમાં  BSPનો રાજકીય જનાધાર સરકી રહ્યો છે. 2014 ની લોકસભાpnની ચૂંટણીમાં પાર્ટીને એક પણ બેઠક મળી નહતી. ભાજપના વધતા રાજકીય પ્રભાવ સાથે, દલિતોનો એક વર્ગ, ખાસ કરીને બિન-જાટવ, બીએસપીમાંથી બીજા પક્ષમાં શિફ્ટ થયો છે. બીએસપીની ઘટતા જનાધારનું પરિણામ એ આવ્યું કે છેલ્લી લોકસભાની ચૂંટણીમાં માયાવતીએ પોતાના કટ્ટર હરીફ સપા સાથે ગઠબંધન કરતા પણ  અચકાયાન હતા.

સપા સાથેના ગાંઠબંધની પક્ષને કોઈ ફાયદો થયો નહિ 

BSPને સપા સાથેના ગઠબંધનથી લોકસભાની દસ બેઠકો મળી હતી. પરંતુ તેનાથી પક્ષની સ્થિતિ સુધરતી જણાતી નથી. આવી સ્થિતિમાં માયાવતીએ ગઠબંધન તોડીને એકલા હાથે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ઉતરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. યુપી વિધાનસભાની ચૂંટણીને માત્ર ચાર મહિના બાકી છે. ત્યારે માયાવતી પોતાનું સમીકરણ ઠીક કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને ફરી એકવાર તે જ સોશ્યલ એન્જિનિયરિંગ બ્રાહ્મણ અને દલિત સમીકરણ દ્વારા સત્તા મેળવવા માટે કોઈ કસર બાકી રાખવા માંગતા નથી. એટલે જ જ્યારે તે મંગળવારે અઢી વર્ષ પછી સ્ટેજ પર દેખાયા ત્યારે તે સંપૂર્ણ રાજકીય રંગમાં જોવા મળ્યા હતા.

બસપાની રાજકીય મજબૂરી બ્રાહ્મણ

રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે નરેન્દ્ર મોદી કેન્દ્રમાં સત્તા પર આવ્યા ત્યારથી બિન-જાટવ દલિતોમાં ભાજપે મજબૂત પકડ મેળવી છે. આવી સ્થિતિમાં દલિતોમાંથી માત્ર જાટવ જ બસપા સાથે છે. અત્યંત પછાત મત પણ બસપા પાસે નથી. માયાવતી વધુ સારી રીતે સમજે છે કે જો યુપીમાં બીજેપીને હરાવવી હોય તો સૌથી પહેલા તેમની વોટ બેંક તેમની સાથે ઉમેરવી પડશે.

ભાજપના સત્તામાં આવ્યા બાદ બ્રાહ્મણોને અપેક્ષા પ્રમાણે હિસ્સો ન મળ્યો 

રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે યુપીમાં હાલમાં BJPની વોટ બેંકમાં બ્રાહ્મણ સૌથી નબળી કડી છે. ભાજપના સત્તામાં આવ્યા બાદ બ્રાહ્મણોને તેમની અપેક્ષા પ્રમાણે હિસ્સો મળ્યો ન હતો. આવી સ્થિતિમાં, ભાજપથી બ્રાહ્મણની નારાજગીનો લાભ લેવા માટે માયાવતીએ પોતાનો બ્રાહ્મણ ચહેરો સતીશ મિશ્રાને આગળ કર્યો છે, પરંતુ 2007 અને 2022 માં ઘણો સમય વીતી ગયો અને રાજકારણ પણ બદલાઈ ગયું છે. જો કે, માયાવતી ખુલ્લેઆમ બ્રાહ્મણ કાર્ડ રમી રહ્યા છે અને જો તે સરકારમાં આવશે તો બ્રાહ્મણોને સન્માન આપવાનું વચન આપ્યું છે.

ત્રણ દાયકામાં યુપીના રાજકારણમાં ઘણો ફેરફાર 

જોકે, ત્રણ દાયકામાં રાજ્યના રાજકારણમાં મોટા ફેરફારો થયા છે. 2002 થી હાંસિયામાં ધકેલાયેલી ભાજપ 2014 ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં પછાત અને બ્રાહ્મણો સહિત દલિતોની વોટબેંકમાં પ્રવેશવામાં સફળ રહી હતી, જેના કારણે ભાજપનો ગ્રાફ સતત વધતો ગયો છે. છેગત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, ભાજપ તેના સહયોગીઓ સાથે રેકોર્ડ 325 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહ્યું હતું, અને 2019 માં, એસપી-બીએસપી-આરએલડી ગઠબંધન પછી પણ, ભાજપે ક્લીન સ્વીપ કર્યું હતું.

યુપીમાં બ્રાહ્મણોની ભૂમિકા

ઉત્તર પ્રદેશમાં, BSPના જાટવ અને સપાના યાદવો પછી ચૂંટણીમાં બ્રાહ્મણ મતદારો મહત્વનું પરિબળ છે. બીજું કારણ બ્રાહ્મણ સમુદાયનો મજબૂત સામાજિક-રાજકીય ઇતિહાસ છે જે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ખાસ કરીને અવધ અને ઉત્તરપ્રદેશના પૂર્વીય વિસ્તારોમાં કોઇપણ પક્ષને ચૂંટણીમાં આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. જો કે, મંદિરના રાજકારણથી, બ્રાહ્મણોને ભાજપના સમર્થકો તરીકે જોવામાં આવે છે જેઓ મોટા પ્રમાણમાં ભાજપને મત આપી રહ્યા છે.

યુપીમાં ભાજપ અને બ્રાહ્મણો

ઉત્તરપ્રદેશમાં ભલે બ્રાહ્મણોના મત માત્ર 10 થી 12 ટકા જ હોય, પરંતુ અન્ય સમાજમાં બ્રાહ્મણોનો પ્રભાવ ઘણો વધારે છે. બ્રાહ્મણ સમાજ રાજકીય વાતાવરણ બનાવવા માટે સક્ષમ છે. 1990 પહેલા, સત્તાનો આદેશ મોટે ભાગે બ્રાહ્મણ સમુદાયના હાથમાં હતો. કોંગ્રેસના શાસન દરમિયાન મોટાભાગના મુખ્યમંત્રીઓ બ્રાહ્મણ સમુદાયના હતા, પરંતુ ભાજપના ઉદય સાથે બ્રાહ્મણ સમુદાયનો કોંગ્રેસથી મોહભંગ થયો હતો. યુપીમાં, છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં જે પણ પાર્ટીએ બ્રાહ્મણ કાર્ડ રમ્યું, તેને મોટો રાજકીય ફાયદો મળ્યો છે.

રામજન્મભૂમિ આંદોલને ભાજપનો ગ્રાફ મજબૂત કર્યો

યુપીના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ગોવિંદ બલ્લભ પંત બ્રાહ્મણ હતા. એનડી તિવારી, જે 1989 માં કોંગ્રેસના છેલ્લા મુખ્યમંત્રી હતા, તેઓ પણ બ્રાહ્મણ હતા. ‘મંડળ અને કમંડળ’ની રાજનીતિ પહેલા બ્રાહ્મણો યુપીમાં કોંગ્રેસને વફાદાર હતા, પરંતુ રામજન્મભૂમિ આંદોલને કોંગ્રેસને નબળી પાડી અને ભાજપનો ગ્રાફ મજબૂત કર્યો. જોકે, તેઓ વચ્ચે કોઈ અન્ય પાર્ટી સાથે ગયા હતા. પરંતુ મુખ્યત્વે બ્રાહ્મણો ભાજપ સાથે જોડાયેલા રહ્યા.

બસપા અને સપાની બ્રાહ્મણ વોટ બેંક પર નજર

ઉત્તર પ્રદેશમાં બ્રાહ્મણ સમુદાય ભાજપથી નારાજ હોવાની ચર્ચાના કારણે કેટલાક સમયથી BSP અને સપા બ્રાહ્મણ સમાજની વોટ બેંક પર નજર રાખી રહ્યા છે. જોકે ભાજપ બ્રાહ્મણ સમાજની નારાજગી દૂર કરવા તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે, પરંતુ 2017 ની જેમ તેને બ્રાહ્મણોનું સમર્થન મળતું હોય તેવું લાગતું નથી. આવી સ્થિતિમાં માયાવતી બ્રાહ્મણ સમાજમાં પોતાનો પ્રવેશ બનાવવા માટે પરિષદો સાથે તેમના માટે ઘણા વચનો આપતા જોવા મળે છે.

બ્રાહ્મણોનો રાજકીય પ્રભાવ

બ્રાહ્મણ સમુદાય હંમેશાથી ઉત્તરપ્રદેશની રાજનીતિમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. બ્રાહ્મણ સમુદાય રાજ્યની કુલ વસ્તીના 10 થી 12 ટકા છે. રાજ્યની 403 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 90 બેઠકો પર બ્રાહ્મણોનો પ્રભાવ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આમાં પણ 45 બેઠકો એવી છે, જેમાં 25 ટકાથી વધુ બ્રાહ્મણ મતો છે. ભદોહી, જૌનપુર, મિર્ઝાપુર, પ્રયાગરાજ, આંબેડકર નગર, ગોંડા, બલરામપુર, મહારાજગંજ, ગોરખપુર, દેવરિયા, બસ્તી, સંત કબીરનગર, લખનૌ, વારાણસી, ચંદૌલી, બહરાઈચ, રાયબરેલી, અમેઠી, ઉન્નાવ, શાહજહાંપુર, સીતાપુર, કાનપુર, સુલતાનપુર, શ્રાવસ્તી વગેરે જિલ્લાઓ મોટાભાગની બેઠકો બ્રાહ્મણ પ્રભુત્વવાળી છે.

BSP માં બ્રાહ્મણોનો ગ્રાફ 

1993 માં, BSP તરફથી માત્ર એક બ્રાહ્મણ ધારાસભ્ય હતા, પરંતુ ચૂંધીરે ધીરે આ આંકડો વધતો રહ્યો. વર્ષ 2007 માં, બસપા તરફથી 41 બ્રાહ્મણ ધારાસભ્યો જીત્યા હતા. ભાજપ તરફથી 2017 ની ચૂંટણીમાં 58 બ્રાહ્મણો ધારાસભ્ય બન્યા, તે પહેલા ભાજપમાંથી જીતેલા બ્રાહ્મણોની સંખ્યા 20 થી વધુ વધી ન હતી. 2002 થી 2012 સુધી ભાજપમાંથી જીતેલા બ્રાહ્મણોની સંખ્યા બે આંકડાને પણ સ્પર્શી શકી નથી.તેમજ 2012 ની ચૂંટણીમાં સપા તરફથી મહત્તમ 21 બ્રાહ્મણો આવ્યા હતા.જ્યારે આ પહેલા આ આંકડો ઘટીને માત્ર 11 થઈ ગયો છે.

વધુ માહિતી માટે અત્યારે જ ડાઉનલોડ કરો OTT INDIA APP

Android: http://bit.ly/3ajxBk4

IOS: http://apple.co/2ZeQjTt

No comments

leave a comment